Geç Yanıklık (Phytophthora infestans)

Kültürel Önlemler

• Dirençli Çeşit Seçimi: Hastalığa karşı genetik dirençli veya toleranslı domates çeşitlerinin tercih edilmesi, mücadelenin temelini oluşturur. Güncel araştırmalar, yeni direnç genleri taşıyan çeşitler geliştirmektedir.
• Bitki Atıklarının İmhası: Geç Yanıklık patojeni, enfekte bitki kalıntılarında kışı geçirebilir. Bu nedenle, hasat sonrası tüm bitki atıkları tarladan uzaklaştırılmalı ve imha edilmelidir.
• Doğru Ekim Aralığı ve Havalandırma: Bitkiler arası yeterli mesafenin bırakılması ve seralarda iyi bir hava sirkülasyonu sağlanması, yaprakların hızla kurumasını sağlayarak hastalığın gelişimi için uygun ortamı ortadan kaldırır.
• Sulama Yönetimi: Bitkilerin yapraklarının ıslak kalacağı üstten sulamalardan kaçınılmalı, damla sulama gibi yöntemlerle kök bölgesine doğrudan sulama yapılmalıdır. Sulama sabah erken saatlerde yapılarak yaprakların gün içinde kuruması sağlanmalıdır.
• Aşırı Azot Gübrelemesinden Kaçınma: Aşırı azot, bitkilerin vegetatif gelişimini artırarak dokuları daha hassas hale getirebilir ve patojenin penetrasyonunu kolaylaştırabilir. Dengeli beslenme programları uygulanmalıdır.
• Hastalık Görülen Bitkilerin Uzaklaştırılması: Enfekte olmuş bitkiler veya meyveler hızla tarladan uzaklaştırılmalı ve yok edilmelidir. Bu, hastalığın sağlıklı bitkilere yayılmasını engeller.

Biyolojik Mücadele

Biyolojik mücadele ajanları, genellikle koruyucu bir önlem olarak veya entegre mücadele programlarının bir parçası olarak kullanılır. Bazı Bacillus türleri (örneğin Bacillus subtilis) veya bitki ekstraktları, bitkinin savunma mekanizmalarını güçlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak, Geç Yanıklık gibi agresif bir hastalığa karşı tek başına yeterli olmaları zordur ve genellikle kültürel ve kimyasal yöntemlerle desteklenmeleri gerekir. Araştırmalar, bazı mantar ve bakteri türlerinin Phytophthora infestans üzerinde antagonist etkiye sahip olduğunu göstermektedir.